Kimyasal Proses Manyetik Tahrikli Pompa Arızası: Basınç ve Debi Düşük, Kaplin Kayması, Kuru Çalışma, Titreşim
Iwaki MX-F ve MD kılavuzlarının arıza tablolarına göre belirtiden nedene, nedenden çözüme.
En Olası Üç Neden
- Emiş tarafı: pompa dolu değil (kuru çalışma), emiş hattından veya conta yüzeyinden hava giriyor, süzgeç veya ayak valfi tıkalı. Basmama ve düşük debinin çoğu buradan gelir.
- Mıknatıs kaplin ayrılması: ani vana hareketi, pervaneyi kilitleyen yabancı madde veya aşırı yük kaplini koparır; manometre ve vakum göstergesi sıfıra düşer.
- Yanlış dönüş yönü veya düşük hız: ters bağlı fazlar, düşük gerilim ya da motor sorunu basıncı ve vakumu çok düşük bırakır.
Titreşim ve aşırı ısınma ayrı nedenlere bağlıdır; aşağıdaki tablolarda ayrı ayrı verilmiştir. Pompanın hiç dönmemesi (kablolama, motor arızası) en başta elenir.
Göstergelere Göre Ayrım
MX-F kılavuzu teşhisi manometre ve vakum göstergesi okumalarına dayandırır. Debimetre yoksa kılavuz debinin deşarj basıncı, emiş basıncı ve akım değerinden, boru direnci hesaba katılarak hesaplanmasını önerir.
| Belirti | Göstergeler | Yönlenilecek neden |
|---|---|---|
| Pompa dolmuyor (deşarj vanası kapalı) | Basınç ve vakum sıfıra düşer | Emiş seviyesi düşük, kuru çalışma, ayak valfi kapanmıyor, emişten hava |
| Vana açılınca basınç aniden düşüyor | Göstergeler dalgalanır ve sıfıra iner | Manyetik kaplin ayrılması |
| Basınç yükselmiyor | Vakum yüksek veya çok yüksek | Düşük hız, ters dönüş, tıkalı süzgeç, emişte hava cebi, pervane girişinde yabancı madde |
| Debi düşük | Basınç ve vakum normal; göstergeler dalgalanıyor | Emişten hava girişi; deşarj hattı tıkalı |
| Debi düşük | Vakum yüksek, basınç normal | Emiş hattında hava cebi (kemerli boru) |
| Debi düşük | Vakum normal, basınç yüksek | Fiili yükseklik fazla veya boru direnci büyük |
| Debi düşük | Basınç ve vakum çok düşük | Motor ters dönüyor |
| Debi aniden düşüyor | Vakum yüksek | Emiş hattı yabancı madde ile tıkandı |
Neden, Nasıl Anlaşılır, Çözüm
Tablo Iwaki MX-F kılavuzundaki Troubleshooting bölümüne ve MD-R kılavuzundaki arıza listesine dayanır.
| Neden | Nasıl anlaşılır | Çözüm |
|---|---|---|
| Pompa içindeki sıvı seviyesi düşük, kuru çalışma | Dolma yok; deşarj vanası kapalıyken göstergeler sıfır | Durdur, pompayı doldur (prime) ve yeniden başlat. MD-R: çalıştırmadan önce sıvı ile doldurulur, havası alınır |
| Ayak valfi kapanmıyor | Pompa dolu tutulamıyor; ayak valfi yatağında yabancı madde var | Ayak valfi ve yatağını temizle (yabancı madde) |
| Emiş hattından veya conta yüzeyinden hava | Basınç ve vakum normal aralıkta, ancak göstergeler dalgalanır; debi düşük | Bağlantıları kontrol et, gerekirse yeniden sık; tank seviyesinin çok düşük olmadığını doğrula. MD-R: emiş girişinden hava emilimini kontrol et |
| Emiş hattında hava cebi | Vakum yüksek, basınç normal | Kemerli boru döşemesi olmadığını kontrol et; emiş hattı pompaya doğru 1/100 yükselen eğimle döşenir (MX-F) |
| Süzgeç veya emiş hattı tıkalı | Vakum yüksek; debi hızla düşer | Yabancı maddeyi gider |
| Pervane girişinde yabancı madde | Vakum çok yüksek, basınç yükselmiyor | Yabancı maddeyi gider; MD-R: pervanedeki yabancı maddeyi ve hasarı incelet |
| Manyetik kaplin ayrılması | Vana açılınca basınç sıfıra düşer, göstergeler dalgalanır | Motor akımına bak (aşırı yük var mı), pervane veya mıknatıs kapsülünü kilitleyen yabancı madde var mı, gerilim normal mi |
| Düşük pompa hızı | Basınç yükselmiyor | Gerilimi, kablolamayı ve motoru kontrol et |
| Ters dönüş | Basınç ve vakum çok düşük | Motor kablolarının yerini değiştir (MX-F: üç fazdan ikisi) |
| Deşarj hattı tıkalı veya kireçlenmiş | Basınç ve vakum normal, göstergeler dalgalı, debi düşük | Pompadaki ve borulardaki yabancı maddeyi veya kireci gider |
| Fiili yükseklik fazla, boru direnci büyük | Vakum normal, basınç yüksek | Fiili yüksekliği ve boru direncini kontrol et |
| Aşırı yük, yüksek özgül ağırlık veya viskozite | Motor aşırı ısınıyor (MX-F); MD-R kılavuzu aşırı akımı da belirti olarak sayar | Sıvının özgül ağırlığını ve viskozitesini kontrol et; MD-R kılavuzu uygun bir pompayla değiştirmeyi ister (viskozite sınırı MD-15R…MD-70R için 30 mPa·s, MD-100R(M) için 6 mPa·s, MD-100R-5(M) için 4 mPa·s) |
| Düşük gerilim | Motor aşırı ısınıyor | Gerilimi ve frekansı kontrol et; havalandırmayı iyi tut |
| MD-R: pervane mıknatısı arka gövdeye değiyor, pervane hasarlı, O-ring hasarlı | Kılavuzun belirti başlıkları: pompa çalışmıyor, basma yüksekliği düşük, aşırı akım, sızıntı, gürültü ve titreşim | Kılavuz bu durumlarda üreticiye başvurulmasını ister; pompa açılıp incelenir |
| MD-R: başlık montaj vidaları gevşek | Uzun çalışma veya depolamadan sonra vidalar gevşeyebilir; başlık çevresinde sızıntı | Vidaları sık. MD-15R, -20R, -30RZ için 1,8 N·m; MD-30R, -40R, -55R, -70R için 3,0 N·m; MD-100R için 3,5 N·m; plastik başlık deforme edilmez |
Pompa Titreşiyor veya Aşırı Isınıyor
| Neden | Çözüm (MX-F kılavuzu) |
|---|---|
| Zemin kötü | Pompayı yeniden kur |
| Montaj cıvataları gevşek | Cıvataları sık |
| Kavitasyon | Kavitasyonun nedenini gider. Emiş hattı uzun, emiş yüksekliği fazla veya tank iç basıncı negatifse NPSHa değeri NPSHr artı 0,5 m değerinden büyük olmalıdır |
| Pompa yatağı aşınmış veya erimiş | Gerekirse yatağı değiştir |
| Mıknatıs kapsülü veya mil kırık | Gerekirse değiştir |
| Sürücü mıknatısın dinamik balansı bozuk | Nedeni gider, gerekirse değiştir |
| Dönen parça başka parçaya çarpıyor | Gerekirse değiştir |
| Motor yatağı aşınmış | Yatağı veya motoru değiştir |
| Boru hattı pompayla birlikte titreşiyor | Pompa ile boru arasına genleşme derzi koy |
Motor aşırı ısınmasında MX-F kılavuzu düşük gerilimi, aşırı yükü (sıvının özgül ağırlığı ve viskozitesini kontrol edin) ve yetersiz havalandırmayı sayar.
Adım Adım Kontrol Sırası
Güç kesilmeden ve pompa boşaltılmadan sökme işlemi yapılmaz. Pompada güçlü mıknatıs vardır; kalp pili gibi elektronik cihaz kullananlar pompadan uzak durmalı, saat ve manyetik kart gibi eşyalar mıknatıslardan uzak tutulmalıdır. İçeride parmak sıkışma riski vardır.
- Pompa dönüyor mu? Güç, sigorta, kablolama, motor. Dönüyorsa dönüş yönü motor fanından bakıldığında saat yönünde olmalıdır.
- Pompa dolu mu? Emiş vanası tam açık, pompa gövdesi sıvı dolu olmalıdır. Dolu değilse çalıştırmayın.
- Gösterge okumaları: Deşarj vanası kapalıyken ve açıkken basınç ve vakum değerlerini yukarıdaki "Belirti" tablosuyla eşleştirin. Vanayı yavaş açın ve motor akımını izleyin.
- Emiş hattı: Bağlantılar sızdırmaz mı, süzgeç temiz mi, tank seviyesi yeterli mi, hat pompaya doğru yükselen eğimde mi (kemer yok mu)?
- Deşarj hattı: Vanalar açık mı, hat veya çek valf tıkalı mı? Vana ani açılıp kapatılmamalıdır.
- Sıvı özellikleri: Özgül ağırlık, viskozite veya sıcaklık değişti mi? Pompa belirli bir sıvıya göre seçilmiştir.
- Mekanik: Gürültü, titreşim, bağlantı cıvataları, ısınma. Pompa kavitasyonda çalışıyorsa veya emiş hattından hava çekiyorsa derhal durdurun.
- Pompa içi: Yukarıdakiler elendiyse yatak, mil, pervane ve O-ring incelemesi gerekir.
Ne Zaman Yatak, Pervane veya Mil Değişir?
MX-F kılavuzu altı ayda bir kayıt tutularak inceleme yapılmasını ister. İncelemede sürücü mıknatıs gevşekliği, mıknatıs ile motor mili arasında 1/10 mm'yi aşan merkezden kaçıklık, arka gövdede aşınma izi ve çatlak, arka itme yüzeyi aşınması, mıknatıs kapsülünde aşınma izi veya çatlak, yatak aşınması, pervane gevşekliği, ağız halkası aşınması, pervane çatlağı veya deformasyonu, O-ringde şişme veya çatlak, mil çatlağı ve aşınma derecesi kontrol edilir. Kılavuzda "gerekirse değiştir" denen kalemler (yatak, ağız halkası, pervane, O-ring, mil) kontrolde kusur görüldüğünde değiştirilir; aşınma izi bulunan arka gövde, arka itme ve mıknatıs kapsülü gibi parçalarda ise üreticiye başvurulması istenir.
- Arka gövde, kapsül veya liner halkada aşınma izi: pompa açılıp inceleme gerektirir.
- Kuru çalışma yaşandıysa: yatak, mil ve pervane durumu kontrol edilmeden devreye alınmaz.
- Kaplin ayrılması tekrarlıyorsa: sürücü mıknatıs ve kapsül gözden geçirilir.
Arızayı Önleyen İşletme Kuralları
- Her zaman doldurarak çalıştırın: MX-F kendinden emişli değildir; her çalıştırmada doldurulur. Kuru çalışma için DRN pompa koruyucusu önerilir.
- Deşarj vanasını kapalı başlatın, yavaş açın: Ani açma motoru aşırı yükler. İlk bir dakika içinde deşarj basıncı ayarlanır.
- Kapalı vana sınırı: En fazla bir dakika. MX-F için asgari debi 10 l/dak (MX-F402 ve MX-F403: 20 l/dak).
- Sık aç-kapa yapmayın: MX-F için saatte altı defadan fazla çalıştırma önerilmez.
- Sıcaklık değişimi: Sıvı sıcaklığı değişimi her zaman 80 °C içinde tutulur.
- Emiş hattı: Mümkün olduğunca kısa, az dirsekli, hava tutmayan, 1/100 eğimli. Dirsek varsa pompa girişi ile dirsek arasında 500 mm veya pompa giriş iç çapının 8 katı uzunlukta düz boru bırakılır.
- Maksimum basınç: MX-F250 için 0,25, MX-F251 için 0,33, MX-F400 için 0,22, MX-F401 için 0,28, MX-F402 ve MX-F403 için 0,43 MPa aşılmaz.
- Altı ayda bir inceleme ve kayıt (yukarıdaki kalemler).
- Depolama: Sıvıyı boşalt; MD-R için üç ayda bir 5 dakika temiz suyla çalıştır.
Seri seçimi ve kuru çalışma dayanımları için manyetik tahrikli pompa, ürün listesi için proses pompaları, diyaframlı dozaj pompasının arızası için dozaj pompası basmıyor sayfalarına bakın. Malzeme uyumu kimyasal uyum tablosunda.
Manyetik Tahrikli Pompa Arızası: Sıkça Sorulan Sorular
Servis, kaplin ayrılması, kuru çalışma, dönüş yönü, kapalı vana, titreşim ve depolama.
Türkiye'de manyetik tahrikli pompa arızasını kim çözer, servis kim verir?
Mikron Proses, İstanbul'da sattığı ve kurduğu pompalarda servis, bakım ve devreye alma hizmeti verir. Basınç ve debi ölçümüyle arıza teşhisi, yatak, pervane ve O-ring değişimi, dönüş yönü kontrolü ve yeniden devreye alma bu kapsamdadır. Pompanın plaka etiketindeki model kodunu, manometre ve vakum göstergesi okumalarını ve motor akımını [email protected] adresine yazmanız teşhisi hızlandırır; kapsam için servis, bakım ve kalibrasyon sayfasına bakın.
Manyetik kaplin ayrıldı, ne yapmalıyım?
Pompayı hemen durdurun. MX-F kılavuzu kaplin ayrılmış halde bir dakikadan uzun çalışmanın mıknatıs gücünü düşürdüğünü yazar. Kılavuzlara göre nedenler ani vana açma veya kapamadır; ayrıca pervane veya mıknatıs kapsülünü kilitleyen yabancı madde ve aşırı yük sayılır. Motor akımı, yabancı madde ve gerilim kontrol edilir. Yeniden başlatırken deşarj vanası kapalı başlanır, vana yavaş açılır ve motor akımı izlenir. Kapsülde veya arka gövdede aşınma izi varsa pompa incelenmelidir.
Pompa kuru çalıştı, sonra ne yapılır?
MX-F kılavuzu kuru çalışmada sürtünme ısısının iç parçaları aşındırdığını, kuru çalıştığı fark edilen pompanın gücünün kesilip bir saatten uzun süre soğumaya bırakılmasını ve hızlı soğutulmamasını (parçalarda çatlak oluşabilir) ister. Sonrasında yatak, mil ve pervane durumu kontrol edilir. Kılavuz kuru çalışmaya karşı Iwaki DRN pompa koruyucusunu önerir. MD-R kılavuzu da pompanın sıvısız çalıştırılmamasını, çalıştırmadan önce doldurulmasını ister.
Dönüş yönü ters mi, nasıl anlarım?
MX-F kılavuzunda doğru yön motor fanından bakıldığında saat yönüdür. İlk çalıştırmada pompa dolu ve deşarj vanası kapalıyken motor bir saniye içinde açılıp kapatılır, fan yönüne bakılır. Ters ise üç fazdan herhangi ikisinin yeri değiştirilir. Ters dönüş basıncın ve vakumun çok düşük kalmasına yol açar, uzun süre ters dönmek pompaya zarar verir.
Deşarj vanası kapalı çalıştırılabilir mi?
Çok kısa süre. MX-F ve MD kılavuzları deşarj vanası tam kapalıyken bir dakikadan uzun çalışmayı yasaklar; aksi halde pompa içindeki sıvı ısınır ve pompa zarar görür. MX-F için sürekli kapalı deşarj çalışmasını önleyen asgari debi 10 l/dak (MX-F402 ve MX-F403 için 20 l/dak) olarak verilir; bu kural otomatik işletme için de geçerlidir. Vanalar ani açılıp kapatılmaz, aksi halde su darbesi veya kaplin ayrılması olabilir.
Pompa neden titreşir?
MX-F kılavuzu şu nedenleri sayar: kötü zemin veya gevşek bağlantı cıvataları, kavitasyon, aşınmış veya erimiş pompa yatağı, kırık mıknatıs kapsülü veya mil, sürücü mıknatısın dinamik balansının bozulması, dönen parçanın başka parçaya çarpması ve motor yatağı aşınması. Boru hattı pompayla birlikte titreşiyorsa pompa ile boru arasına genleşme derzi konması önerilir. Tablonun tamamı bu sayfadadır.
Uzun süre kullanılmayacak pompa nasıl saklanır?
MD-R kılavuzu uzun süre depolamadan önce pompadan sıvının boşaltılmasını, depolama sırasında motor yatağı sıkışmasın diye üç ayda bir 5 dakika temiz suyla çalıştırılmasını ister. MX-F kılavuzu yedek pompanın zaman zaman çalıştırılarak hazır tutulmasını söyler. Kışın pompadaki sıvı donarsa pompa zarar görebilir; depolamadan önce sıvı boşaltılır.
İlgili Rehberler
- RehberManyetik Tahrikli PompaIwaki MD, MX, MDM, MXM, SMX, MDE, MDW ve metal MP, MTFO serileri; debi, sıcaklık, kuru çalışma ve ISO 2858 değişimi.
- RehberKimyasal Pompa SeçimiKlor, asit, kostik ve koagülant için dozaj mı transfer pompası mı; debi ve malzeme.
- TabloKimyasal Uyum Tablosu97 kimyasal için pompa kafası, valf, conta ve ıslak uç malzeme uyumu.
- Sorun GidermeKimyasal Dozaj Pompası Basmıyor veya Az BasıyorHava kilidi, valf takımı, emiş hattı, karşı basınç, viskozite ve kristalleşme: Iwaki EWN, EH-E, ES, IX, LK arıza tablolarından neden ve çözüm.
Pompanız Sorun Çıkarmaya Devam Ediyor mu?
Sorun devam ediyorsa cihazın marka/modelini ve gördüğünüz değeri [email protected] adresine yazın; mühendislerimiz arıza nedenini ve çözümü önersin.