Buhar Kazanında Köpürme ve Su Sürüklenmesi: Nedenleri, Blöf ve İletkenlik Kontrolü

Buharla birlikte kazan suyu taşınıyorsa önce kazan suyu derişimi, blöf zinciri ve iletkenlik sensörü doğrulanır; sonra yağ kirliliği ve işletme koşulları incelenir.

Kısa Cevap

En Olası Üç Neden

Kazan suyu çok derişik. Handbook of Water Treatment, kazan suyunda çözünmüş katıların aşırı derişmesini köpürmenin ve su sürüklenmesinin ana nedenleri arasında sayar. Blöf yetersizse ya da iletkenlik sensörü gerçek değerden düşük okuyorsa kazan suyu fark edilmeden derişir.
Yağ ve gres kirliliği. Aynı kaynak, kazan suyunun yağ ve gresle kirlenmesini köpürme nedeni olarak ayrıca sayar. İletkenlik bunu göstermeyebilir; kondens dönüş hattı ve yağ kaynağı ayrıca araştırılır.
İşletme koşulları. Yüksek su seviyesi ve ani ısı yükü değişimi sürüklenmeyi hızlandırır; buhar-su ayırıcının durumu da etkilidir (kazan üreticisinin kapsamı).

Sensör tarafı için ayrıntı: kazan suyu iletkenlik ölçümü. Sensör okumasının kendisinden şüpheleniyorsanız genel arıza tablosu için iletkenlik sensörü yanlış okuyor.

Belirti

Ne Görüyorsunuz, İlk Nereye Bakılır?

Belirti	İlk şüphelenilecekler	Hızlı kontrol
Buhar hattında su damlacığı, ıslak buhar; seviye göstergesinde dalgalanma	Priming veya köpürme; yüksek seviye; ani yük artışı	Seviye ayarını ve yük değişim hızını kontrol edin; kazan suyu iletkenlik trendine bakın
Kontrolörde yüksek iletkenlik alarmı (H)	Blöf yetersiz; blöf valfi veya süzgeç sorunu; kirli elektrot	Blöf valfini ve numune hattını kontrol edin; elektrotu temizleyip yeniden kalibre edin
Kontrolör düşük iletkenlik gösteriyor ama buhar kalitesi bozuk	Kısıtlı numune hattında flashing; kuru ya da kirli elektrot; hatalı kalibrasyon	Numune hattı çapı, elektrot yerleşimi ve geri basınç kısıtı; kontrolör self-test
Buharla temas eden proses ürününde kirlenme	Kazan suyu taşınımı	Handbook of Water Treatment: buhar ürünle doğrudan temas ediyorsa taşınım ürün kalitesini bozar; blöf ve su kalitesini sıkılaştırın
Blöf süresi çok uzuyor, BLOWDOWN TIMEOUT hatası	Tıkalı süzgeç, yetersiz basınç farkı, açılmayan valf	WBL400 kılavuzu, "Blowdown Timeout" tablosu

Olası Nedenler

Neden, Nasıl Anlaşılır, Çözüm

Bu tabloda kimyasal program önerisi yoktur; kimyasal tarafı kazan üreticisi ve su arıtma programı belirler. Kontrolör bakımı yapmadan önce elektriği kesin; WBL400 kılavuzu kontrolörün içinde onarım yapılmasını yalnız yetkili personele bırakır.

Neden	Nasıl anlaşılır	Çözüm
Blöf oranı çok düşük, kazan suyu aşırı derişik	Kazan suyu iletkenliği hedefin üzerinde; yüksek iletkenlik alarmı; çevrim sayısı beklenenden fazla	Blöf oranını yeniden hesaplayın: Walchem'e göre buhar üretimi / (çevrim sayısı - 1); Handbook of Water Treatment'a göre N = besi suyu / blöf. Hedef çevrimi su arıtma programı belirler
İletkenlik sensörü gerçek değerden düşük okuyor (flashing)	Okuma düşük ve dalgalı; kazan buhar kalitesi bozuk olduğu halde blöf nadiren açılıyor	Kazan musluğundan elektrota kadar boru iç çapı en az 3/4 inç (yaklaşık 19 mm) ve kısıtsız olmalı; tee, vana, dirsek, rakor en aza indirilir; elektrotun ardında geri basınç sağlayan akış kontrol vanası veya orifis bulunur (Walchem)
Kirli ya da kaplanmış elektrot	Temizlikten önce ve sonra okuma farkı yüzde 5'ten büyük; kalibrasyon düzeltmesi sınıra yakın ya da CAL FAIL	Elektrotu bez, diş fırçası veya pamuklu çubuk ve hafif deterjanla temizleyin; kireç kaplamasında seyreltik asit çözeltisi kullanılır; temizlikten sonra yeniden kalibre edin (WBL400 kılavuzu 6.1)
Blöf valfi açılmıyor ya da takılı kalıyor	Yüksek alarm sürüyor (valf açılmıyor) ya da LOW ALARM (valf açık takılı); BLOWDOWN TIMEOUT	Valfi onarın veya değiştirin; süzgeci ve basınç farkını kontrol edin; kablolamayı ve kontrolör rölesini denetleyin (WBL400 kılavuzu 7.1)
Numune hattında akış yok / elektrot kuru	NO FLOW hatası; okuma sıfıra yakın; LOW ALARM	Sirkülasyon pompası, vanalar, akış şalteri ve hattın tıkalı olup olmadığına bakın; elektrotun yerini değiştirmek gerekebilir (WBL400 kılavuzu)
Yağ ve gres kirliliği (genellikle kondens dönüşünden)	İletkenlik normal olduğu halde köpürme sürüyor; kondens numunesinde yağ	Kaynağı bulun ve kondens hattını ayırın. Numune sıcaklığı 4-40 °C sınırına soğutulduktan sonra suda yağ sensörü (Pyxis HM-500 serisi) kullanılabilir; kondens hattındaki iletkenlik sapması da prosesten kontaminasyonun erken işaretidir
Yüksek su seviyesi, ani yük değişimi (priming)	Yük artışı ile birlikte ani buhar kalitesi bozulması; seviye dalgalanması	Handbook of Water Treatment: kazanı sabit yük ve uygun su seviyesinde çalıştırın; kazan suyu kalitesi ve blöf ayrıca kontrol altında olmalı
Buhar-su ayırıcının durumu	Kazan suyu kalitesi normal olduğu halde sürüklenme; ayırıcıda hasar	Kazan üreticisinin ya da kazan servisinin işidir; kitapta 10 kgf/cm2 basınçlı bir kazanda ayırıcının kötü durumu nedeniyle kızdırıcı borularının patladığı örnek verilir
Silika taşınımı (orta ve yüksek basınç)	Türbin veya kızdırıcıda silika birikimi; kazan suyu silikası yüksek	Buharda silika derişimini 0,02 mg SiO2/L altında tutmak için kazan suyu silika sınırı basınca göre düşürülür (Handbook of Water Treatment); bkz. silika ölçümü

Adım Adım

Kontrol Listesi

Kontrolör ekranına bakın. H (yüksek) ve L (düşük) alarm, TEMP ERROR, SENSOR ERROR, BLOWDOWN TIMEOUT veya NO FLOW var mı? TEMP ERROR ve SENSOR ERROR iletkenlik kontrolünü durdurur; bu, yanlış okumaya göre blöf yapılmasını önler.
Yüksek alarmda kontrol sürer. Walchem'e göre yüksek alarm durumunda kontrolör iletkenliği izlemeye devam eder ve blöf çıkışları devreye girebilir; alarm sürüyorsa sorun çoğunlukla valf, süzgeç ya da elektrottadır.
Kontrolör self-test'i yapın. Self-test menüsü 1000 artı/eksi 100 µS/cm göstermelidir. Gösteriyorsa kontrolör sağlamdır, sorun elektrotta veya bağlantılardadır (WBL400 kılavuzu 7.3).
Elektrot kablolamasını denetleyin. Elektrot kontrolöre mümkün olduğunca yakın olmalı: en fazla 250 ft (yaklaşık 76 m), 25 ft altı (yaklaşık 7,6 m) önerilir; kablo ekranlı olmalıdır. Terminallerde doğru renklerin doğru uçlara bağlandığını ve bağlantıların sıkı olduğunu kontrol edin.
Elektrotu çıkarıp temizleyin. Önce okumayı kaydedin, temizleyin, tekrar yerine takın ve okumayı karşılaştırın. Fark yüzde 5'ten büyükse temizlik sıklığı artırılır; küçükse seyrekleştirilir. Yeni kurulumda ilk temizlik iki hafta sonra önerilir. Temizlikten sonra mutlaka kalibre edin.
Numune hattının kurulumunu inceleyin. Kazandaki minimum su seviyesi yüzey blöf (skimmer) hattının en az 4-6 inç (yaklaşık 10-15 cm) üzerinde olmalıdır; aksi halde hatta su yerine buhar çekilebilir. Hat kazandaki en yüksek borunun üstünde olmalı, musluktan elektrota mesafe en fazla 10 ft (yaklaşık 3 m) olmalıdır. Elektrot yatay hattaki bir çaprazın yan kolunda ve akış deliğinden geçecek yönde monte edilir; elektrotu söküp temizlemek için tam geçişli bir kapama vanası bulunmalıdır.
Geri basıncı doğrulayın. Elektrotun ve kontrol vanasının ardında akış kontrol vanası veya orifis bulunmalıdır; bu hem geri basıncı hem blöf debisini belirler. Akış kontrol vanası orifise göre ayarı kolaylaştırır; tıkanırsa açılıp tekrar eski konumuna getirilebilir.
Örnekleme modunu kontrol edin. Aralıklı modda blöf valfi kapatıldıktan sonra bekleme süresinde (Hold Time) iletkenlik hâlâ setpoint'in üstündeyse, Walchem bunu blöfün flashing nedeniyle erken kesildiğine işaret sayar ve numune süresini yeniden başlatır. Bu durum sık tekrar ediyorsa hat çapını ve kısıtları gözden geçirin.
Sıcaklık çarpanını kontrol edin. Sensörün sıcak kazan suyunda okuyabileceği üst sınır daralır; setpoint bu daralmış aralığın içinde olmalı. Tablo için kazan suyu iletkenlik ölçümü sayfasına bakın.
Bağımsız doğrulama yapın. Kazan suyundan soğutulmuş numune alıp el tipi ya da laboratuvar iletkenlik ölçümüyle kontrolör değerini karşılaştırın. Walchem kontrolörü toplamda en fazla yüzde 50 düzeltmeye izin verir; bu sınır aşılırsa CAL FAIL verir ve en olası neden elektrotun temizlenmesi gerektiğidir.
Buhar tarafını ayrı inceleyin. Yukarıdakiler normalse seviye, yük değişimi, buhar-su ayırıcı ve yağ kirliliği kazan üreticisi ve su arıtma programıyla birlikte değerlendirilir.

Değişim

Ne Zaman Elektrot, Valf veya Kontrolör Değişir?

Durum	Karar
Self-test 1000 artı/eksi 100 µS/cm gösteriyor, bağlantılar doğru, temizliğe rağmen okuma bozuk	Elektrotu değiştirin (WBL400 kılavuzu 7.3)
TEMP ERROR: sıcaklık sinyali geçersiz	Yeşil veya beyaz elektrot teli kopuksa yeniden bağlayın; elektrot arızalıysa değiştirin. Kontrolörün manuel sıcaklık kompanzasyonuna dönmesi için gücü kapatıp açın (WBL400 kılavuzu)
SENSOR ERROR: iletkenlik sinyali geçersiz	Siyah veya kırmızı elektrot teli kısa devre ise kısa devreyi giderin; elektrot arızalıysa değiştirin; kontrolör arızasından şüpheleniliyorsa self-test sonucuna bakın
LOW ALARM: blöf valfi açık takılı	Solenoid valfi onarın veya değiştirin
Self-test 1000 artı/eksi 100 µS/cm göstermiyor	Kılavuz kontrol modülünün onarıma gönderilmesini söyler
Blöf rölesi arızalı	Rölenin değiştirilmesi için üreticiye başvurulur (WBL400 kılavuzu)

Önleyici Bakım

Sorunu Baştan Önlemek

Elektrot temizliği: İlk temizliği iki hafta sonra yapın, ardından temizlik öncesi ve sonrası okuma farkına göre sıklığı ayarlayın. Her temizlikten sonra yeniden kalibre edin.
Blöf zinciri: Blöf valfini, süzgeci ve rölenin çalışmasını periyodik denetleyin. Blöf süre sınırı normal çalışmaya göre ayarlanmalı; çok düşük bırakılırsa gereksiz BLOWDOWN TIMEOUT oluşur, çok yüksek bırakılırsa kaçak veya takılı valf gözden kaçar.
Veri kaydı: WBL400 kontrolörleri olay ve sıfırlama kayıtlarını USB belleğe aktarabilir; iletkenlik ve blöf trendini izlemek hedef çevrimden sapmayı erken gösterir.
Kondens ve besi suyu hattı: Kazana taşınan kirlilik kazan suyunda derişir. Kondens dönüş iletkenliğini ve besi suyu kalitesini ayrı izleyin; ayrıntı için kazan, kondens ve buhar jeneratörü ölçüm noktaları ve kazan suyu çözünmüş oksijen ölçümü sayfalarına bakın.
Su arıtma programı: Hedef çevrim, silika ve alkalinite sınırları kazan üreticisi ve su arıtma programına göre belirlenir. Kimyasal programın etkisi (örneğin oksijen tutucunun iletkenliği artırması) blöf oranına yansıtılmalıdır.

İlgili ürünler: Walchem iletkenlik sensörleri · Walchem kontrolör ve analitik sensörler · Walchem W600 serisi kontrolör · Pyxis GUARDIAN kazan besi suyu analizörü · Pyxis HM-500 suda yağ sensörleri · iletkenlik ölçümü. Diğer sorun giderme sayfaları: iletkenlik ölçümü yanlış · çözünmüş oksijen sensörü sorunları.

Mevcut kontrolörünüzün veya sensörünüzün karşılığını arıyorsanız: Kullandığınız cihazın marka ve model numarasını [email protected] adresine yazın; aynı bağlantı ve ölçüm aralığındaki karşılığını mühendislerimiz önersin.

KAZAN KÖPÜRME SSS

Kazan Köpürme ve Su Sürüklenmesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Servis, priming ve köpürme farkı, blöf hesabı, setpoint, blöf valfi ve silika.

Türkiye'de buhar kazanı blöf ve iletkenlik sorununu kim çözer, servisi kim verir?

Mikron Proses (İstanbul) kazan blöf kontrolü ve iletkenlik ölçüm noktalarında sensör kalibrasyonu, bakım, arıza teşhisi ve yeniden devreye alma hizmeti verir. Kazanın mekanik tarafı (buhar-su ayırıcı, seviye kontrolü, brülör) kazan üreticisinin veya kazan servisinin kapsamındadır; kimyasal programı ve hedef iletkenliği ise kazan üreticisi ile su arıtma programı belirler. Kapsam için Servis, Bakım ve Kalibrasyon sayfasına bakın.

Köpürme ile priming (kabarma) aynı şey mi?

Hayır, ikisi de su sürüklenmesini (carryover) hızlandırır ama nedenleri farklıdır. Handbook of Water Treatment'a göre priming, ısı yükünün ani artması gibi nedenlerle oluşan anormal şiddetli buharlaşmadır; çok sayıda su damlacığı ve köpük buhar hattına buharla birlikte geçer. Köpürme ise yağ ve gres kirliliği ya da kazan suyunda çözünmüş katıların aşırı derişmesi sonucu su yüzeyinde çok miktarda köpük oluşmasıdır; çözünmüş katı taşıyan kabarcıklar buhar hattına geçer.

Kazan suyu iletkenliği kaç olmalı, setpoint nasıl belirlenir?

Tek bir doğru sayı yoktur. Walchem kılavuzu istenen çevrim sayısının (kazan suyu TDS'sinin besi suyu TDS'sine oranı) bir su arıtma uzmanı tarafından belirlenmesini ister. Sensör tarafında yapılacak iş, belirlenen setpoint'in sensörün o sıcaklıktaki ölçüm aralığı içinde kalmasını sağlamaktır; bunun için kazan suyu iletkenlik ölçümü sayfasındaki sıcaklık çarpanı tablosuna bakın.

Blöf miktarı nasıl hesaplanır?

Walchem kılavuzuna göre blöf oranı = buhar üretimi / (çevrim sayısı - 1). Kılavuzdaki örnekte 100 beygir gücündeki (BG) yangın borulu kazan saatte 3.450 lb buhar (yaklaşık 1.565 kg/saat) üretir (BG x 34,5); 10 çevrim için blöf 3.450 / 9 = 383,33 lb/saat (yaklaşık 174 kg/saat) olur. Handbook of Water Treatment aynı ilişkiyi besi suyu üzerinden verir: çevrim sayısı N = besi suyu miktarı / blöf miktarı. Kimyasal program (örneğin sodyum sülfit bazlı oksijen tutucu) kazan suyu iletkenliğini ayrıca yükselttiğinden gerçek blöf oranı bu artış dikkate alınarak belirlenir.

Kazan suyunda köpürme varken iletkenlik neden normal görünebilir?

Köpürmenin nedeni derişim değil yağ ve gres kirliliği ise iletkenlik normal kalabilir; Handbook of Water Treatment yağ ve gresle kirlenmeyi köpürme nedenleri arasında ayrıca sayar. Bir başka olasılık sensörün gerçek değerden düşük okumasıdır: Walchem, numune hattı kısıtlıysa buharlaşmanın (flashing) elektrotun ötesinde başlayacağını ve okumanın düşük ve dalgalı olacağını yazar. Her iki durumda da önce sensör zincirini doğrulayıp ardından kondens ve besi suyu hatlarına bakılır.

Blöf çıkışı çok uzun süre açık kalıyor (BLOWDOWN TIMEOUT), sebep ne olabilir?

Walchem WBL400 kılavuzunda blöf çıkışı programlanan blöf süre sınırından uzun süre aktif kalırsa BLOWDOWN TIMEOUT hatası oluşur ve iletkenlik kontrolü durur. Kılavuzdaki nedenler: programlanan blöf süre sınırı normal koşullar için çok düşük, blöf debisi düşük (tıkalı süzgeç ya da yetersiz basınç farkı), blöf valfi açılmıyor (valf, kablolama ya da kontrolör rölesi). Çözümleri sırasıyla süre sınırını artırmak, süzgeci ve basınç farkını kontrol etmek, valfi ve kablolamayı denetlemektir.

Silika buhar kalitesini nasıl etkiler?

Handbook of Water Treatment'a göre orta ve yüksek basınçlı kazanlarda sürüklenmenin ana nedeni kazan suyundaki tuz ve metal oksitlerin buhara çözünerek geçmesidir; buhar basıncı ve sıcaklığı arttıkça çözünürlük artar ve silika bunların en önemlisidir. Kitap, türbin kanatlarında silika birikimini önlemek için buharda silika derişiminin 0,02 mg SiO2/L altında tutulmasını belirtir. Ayrıntı için silika ölçümü sayfasına bakın.

Rehberler ve Araçlar

İlgili Rehberler

Tüm rehberler →

Kazan Suyu Ölçümünüz Tutarsızsa Bize Yazın

Sorun devam ediyorsa cihazın marka/modelini ve gördüğünüz değeri [email protected] adresine yazın; mühendislerimiz arıza nedenini ve çözümü önersin.

İletişime Geçin +90 216 474 72 64